عضویت در نشریه
 
      جستجو

حضرت رسول (ص): سحر خيز باشيد كه در سحر خيزي بركت است. (بحار الانوار، جلد 62، صفحه 292)



اسهال مسافرتي

اسهال مسافرتي شايعترين بيماري است كه مسافرين را درگير مي‏كند. همه ساله بين 50-20% مسافرين پروازهاي بين الملل، تقريباً 10 ميليون نفر، دچار اسهال مي‏شوند. معمولاً علائم بيماري در هفته اول مسافرت بروز مي‏نمايد اما بهرحال در تمام مدت سفر حتي پس از بازگشت به خانه امكان ابتلا وجود دارد. مهمترين عامل خطر ، مقصد مسافر مي‏باشد. سفر به كشورهاي در حال توسعه نظير امريكاي لاتين، آفريقا، خاورميانه و آسيا شانس ابتلا بالاتري دارند. بالغين جوان، افراد با سيستم ايمني ضعيف و بيماران مبتلا به ديابت يا بيماريهاي التهابي روده و كسانيكه از آنتي اسيدها و مهاركننده H2 استفاده مي‏كنند در معرض خطر بيشتري هستند. استفاده از آب يا غذاي آلوده، عامل اصلي عفونت مي‏باشد.
● علائم شايع اسهال مسافرتي چيست؟
در اكثر موارد اسهال مسافرتي بطور ناگهاني شروع مي‏شود. در طي بيماري، دفعات، حجم و وزن مدفوع افزايش مي‏يابد. تغيير قوام مدفوع نيز بسيار شايع مي‏باشد. بطور معمول، مسافر در طي روز، حدود 4 تا 5 مرتبه، دفع آبكي يا شلي را تجربه مي‏كند. ساير علائم همراه و شايع عبارتند از تهوع، استفراغ، دل درد، نفخ، تب، تكرر ادرار و ضعف. اسهال مسافرتي در اكثر موارد خوش خيم بوده و در طي 2-1 روز بدون درمان بهبود مي‏يابد و بندرت مخاطره آميز است. در 90% موارد طي يك هفته و در 98% موارد در طي يكماه بهبودي كامل حاصل مي‏شود.
● چه عواملي سبب اسهال مسافرتي مي‏شود؟
عوامل عفوني علت اصلي اسهالهاي مسافرتي مي‏باشند. تقريباً در 80% موارد، عامل اصلي، آنتروپاتوژنهاي باكتريال مي‏باشند. در كشورهاي مورد مطالعه شايعترين عامل جدا شده اشريشياكولي آنتروتوكسيك (ETEC) بوده است.
ETEC سبب بروز اسهال آبكي همراه دل درد و تب خفيف يا بدون تب مي‏شود. علاوه بر ETEC عوامل باكتريال بيماريزاي ديگر، ويروسها و انگلهاي بيماريزاي روده‏اي نيز مي‏توانند عامل بروز اسهال مسافرتي باشند.
● چگونه مي‏توان از ابتلا به اسهال مسافرتي پيشگيري كرد؟
زمانيكه به مناطقي مسافرت مي‏كنيد كه احتمال آلودگي آب آشاميدني وجود دارد در طي مسافرت خود به نكات ذيل توجه داشته باشيد:
- از آب لوله كشي شهري جهت آشاميدن و يا مسواك زدن استفاده نكنيد
- اگر در بطري آب آشاميدني قبلاً باز شده است از آن استفاده نكنيد
- از يخ استفاده نكنيد مگر آنكه مطمئن باشيد كه از آب تصفيه شده تهيه شده است.
- محصولات لبني و شير غير پاستوريزه استفاده نكنيد
- سبزي و ميوه خام نخوريد ديگر آنكه پوست آن را خودتان كنده باشيد.
- سالاد ميوه خرد شده استفاده نكنيد.
- كاهو و يا برگ خام سبزيجات ديگر (نظير اسفناج) را نخوريد
- از مصرف گوشت يا ماهي خام و يا نيم پز خودداري نماييد
- از خريد و مصرف غذاهايي كه افراد دوره گرد در خيابان مي‏فروشند خودداري نماييد
- نوشابه هاي گاز دار بسته بندي، چاي و قهوه گرم، آب جوشيده و يا آب كلردار و يا يددار استفاده كنيد.
جوشاندن آب باعث از بين رفتن عوامل مسبب اسهال شده و مي‏توانيد از آن بياشاميد. آب را به مدت 1 دقيقه به‏خوبي جوشانده و پس از سرد شدن در دماي معمولي اتاق (يخ اضافه نكنيد) استفاده نماييد. اگر به ارتفاعات بالا مسافرت مي‏كنيد آب را به مدت 3 دقيقه بجوشانيد.
● آيا استفاده از آنتي بيوتيكها به منظور پيشگيري از اسهال مسافرتي توصيه مي‏شود؟
CDC ( مركز كنترل بيماريها) استفاده از داروهاي آنتي ميكروبيال را جهت پيشگيري از اسهال مسافرتي توصيه نمي‏كند. مطالعات نشان داده است كه بدنبال مصرف بيسموت ساب ساليسيلات و داروهاي آنتي ميكروبيال ميزان شيوع اسهال مسافرتي كاهش پيدا مي‏كند. مصرف 2 قرص بيسموت ساليسيلات 4 بار در روز و يا 2 اُنس مايعات 4 بار در روز سبب كاهش شيوع ابتلا به اسهال مسافرتي مي‏شود. افرادي كه آلرژي به آسپيرين دارند، باردار مي‏باشند و يا كسانيكه از داروهاي خاصي (نظير ضد انعقادها، پروبنسيد يا متوتركسات) استفاده مي‏كنند مجاز به استفاده از بيسموت نمي‏باشند. علاوه بر اين، نسبت به عوارض بيسموت خصوصاً سياه شدن زبان و مدفوع بطور موقت و ندرتاً شنيدن صداي زنگ در گوش، بايستي هوشيار بود. به دليل عوارض بيسموت نمي‏بايست جهت پيشگيري از اسهال بيش از 3 هفته استفاده شود. بعضي از آنتي بيوتيكها با دوز يكبار در روز حدود 90% در پيشگيري از اسهال مسافرتي موثر مي‏باشند. با اين وجود استفاده از آنتي بيوتيكها جهت پيشگيري توصيه نمي‏شود.استفاده از داروهاي آنتي ميكروبيال معمولي، شانس ابتلا به عوارض جانبي داروها و يا ابتلا به ميكروبهاي مقاوم را بيشتر مي‏سازد. از آنجائيكه داروهاي آنتي ميكروبيال حساسيت مسافرين به ميكروبهاي پاتوژن مقاوم را بيشتر مي‏كند و مقاومتي را در برابر ويروسها و انگلهاي بيماريزا ايجاد نمي‏كند، مي‏توانند احساس امنيت كاذب به مسافر بدهد. بنابراين پايبندي جدي به اقدامات پيشگيري كننده توصيه مي‏شود و در صورت نياز به داروهاي پروفيلا‏كتيك، مي‏توان از بيسموت ساب سالسيلات به عنوان داروي كمكي استفاده كرد.
● چه اقدامات درماني براي اسهال مسافرتي موثر است؟
اسهال مسافرتي يك بيماري خودبخود محدود شوند‏ه است و اغلب بدون درمان خاصي بهبود مي‏يابد. با اين وجود، مايع درمان خوراكي جهت جايگزيني مايعات و الكتروليت‏هاي از دست رفته سودمند مي‏باشد. براي بالغين بطور معمول مايعات شفاف توصيه مي‏شود. (مانند آب ميوه تازه، دوغ، محلول ORS) در مسافريني كه بيش از سه مورد دفع مدفوع شل در طي 8 ساعت داشته‏اند خصوصاً اگر توام با تهوع، استفراغ، با دل درد، تب يا خون در مدفوع باشند مي‏توانند از آنتي بيوتيك درماني بهره‏مند شوند و معمولاً به مدت 5-3 روز آنتي بيوتيك توسط پزشك تجويز مي‏شود.
● چه مواقعي نبايد از داروهاي كاهش دهنده حركات روده‏اي جهت درمان استفاده كرد؟
اسهال يك مكانيسم دفاعي بدن جهت به حداقل رساندن زمان تماس بين ميكروب و مخاط روده مي‏باشد و داروهايي نظير لوپراميد، ديفنوكسيلات و پاراگوريك با كاهش حركات روده‏اي باعث بهبودي اسهال مي‏شود اما در عين حال زمان بيشتري براي باز جذب فراهم مي‏كنند. در چندين مطالعه داروهاي فوق جهت كاهش دوره اسهال موثر بوده‏اند. اما اين داروها نبايد در مسافرين با تب يا اسهال خوني استفاده شود زيرا در اين صورت با به تأخير انداختن پاكسازي دستگاه گوارش ازعامل پاتوژن، شدت بيماري افزايش مي‏يابد. از آنجائيكه داروهاي كاهش دهنده حركات روده‏اي بدون نسخه در دسترس مي‏باشد، استفاده غير منطقي آنها نگران كننده مي‏باشد. عوارض جانبي (مگاكولون توكسيك، سپسيس و انعقاد داخل عروقي منتشر) بدنبال مصرف اين داروها گزارش شده است.

تهيه و تنظيم: دكتر نسرين برازش
منابع: www.CDC.gov www.familydoctor.org

در طول سفر سبزي و ميوه خام مصرف نكنيد
مواد غذايي با بسته بندي بهداشتي استفاده كنيد